Chọn bơm cắt rác cho khách sạn: bao nhiêu kW, tính theo số phòng

Để chọn bơm cắt rác cho khách sạn, cần dựa vào số phòng, lượng khách lưu trú, lưu lượng nước thải giờ cao điểm, chiều cao đẩy và hệ thống đường ống, thay vì chỉ nhìn vào công suất kW. Với khách sạn khoảng 40 phòng có tầng hầm, lưu lượng thiết kế tham khảo 8–10 m³/h và cột áp yêu cầu khoảng 9 m, có thể cân nhắc bơm cắt rác 1.5 kW Veratti VR-1500D, bố trí 2 bơm chạy luân phiên. Tuy nhiên, cần kiểm tra đường đặc tính Q-H của nhà sản xuất trước khi quyết định model.

Vì sao khách sạn nên dùng bơm cắt rác thay bơm nước thải thường?

Nước thải khách sạn từ nhà vệ sinh, phòng tắm, khu giặt là thường lẫn giấy vệ sinh, tóc, xơ vải, khăn ướt hoặc băng vệ sinh do khách vô tình xả xuống bồn cầu. Đây là những nguyên nhân dễ gây kẹt cánh bơm, đặc biệt tại hố thu nước thải ở tầng hầm.

Bơm chìm cắt rác được thiết kế với cơ cấu cắt nhằm xử lý một số loại chất thải mềm, dạng sợi trước khi đẩy qua đường ống. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng bơm cắt rác có thể nghiền mọi loại chất thải: khăn ướt dai, băng vệ sinh, vật nhựa cứng, kim loại vẫn có thể gây kẹt hoặc hư hỏng thiết bị.

Chủ khách sạn có thể tham khảo thêm bài viết Khi nào cần bơm cắt rác? So sánh với bơm chìm thường để lựa chọn đúng loại thiết bị cho từng hệ thống.

3 thông số cần tính: lưu lượng, cột áp, công suất

Tính lưu lượng nước thải theo số phòng khách sạn

Công thức ước tính ban đầu:

Lượng nước thải ngày = Số khách × định mức nước thải/khách + số nhân viên × định mức nước thải/nhân viên.

Để tính sơ bộ, có thể sử dụng mức tham khảo 200 lít/khách/ngày và 50 lít/nhân viên/ngày. Đây là giả định phục vụ ví dụ, không phải định mức bắt buộc cho mọi khách sạn. Lấy lưu lượng ngày chia 24 giờ rồi nhân hệ số giờ cao điểm.

Tính cột áp: chênh cao + tổn thất đường ống

Cột áp yêu cầu ≈ Chênh cao tĩnh + tổn thất ma sát đường ống + tổn thất qua co, van và phụ kiện.

Không nên chọn máy chỉ dựa vào Hmax ghi trên thông số sản phẩm. Hmax là cột áp cực đại, thường tại lưu lượng rất thấp hoặc gần bằng 0, không phải cột áp khi bơm đạt Qmax.

Chọn điện 1 pha 220V hay 3 pha 380V?

• Điện 1 pha 220V: Phù hợp nhà nghỉ hoặc khách sạn mini chưa có điện 3 pha. Có thể tham khảo Veratti VRm-1100DF 1.1 kW, 220V, có phao gắn sẵn.
• Điện 3 pha 380V: Phù hợp khách sạn có nguồn điện 3 pha và tủ điều khiển riêng, đặc biệt khi vận hành hai bơm luân phiên.

Ví dụ tính toán: khách sạn 40 phòng có tầng hầm

Khách sạn 40 phòng, trung bình 2 khách/phòng, 20 nhân viên; nước thải gom về hố thu tầng hầm rồi bơm ra cống ngoài.

Bước 1: Tính tổng lượng nước thải trong ngày

• Số khách: 40 × 2 = 80 khách.
• Nước thải khách lưu trú: 80 × 200 = 16.000 lít/ngày.
• Nước thải nhân viên: 20 × 50 = 1.000 lít/ngày.
• Tổng: 16.000 + 1.000 = 17.000 lít/ngày = 17 m³/ngày.

Bước 2: Xác định lưu lượng giờ cao điểm

Lưu lượng trung bình: Qtb = 17 ÷ 24 ≈ 0,71 m³/h. Với hệ số giờ cao điểm tham khảo bằng 3: Qcao điểm = 0,71 × 3 ≈ 2,1 m³/h.

Nhưng bơm còn phải giữ vận tốc tự làm sạch trong ống: với ống có đường kính trong khoảng 50 mm, vận tốc tham khảo 0,7 m/s tương đương lưu lượng khoảng 4,95 m³/h (3,14 × 0,05² / 4 × 0,7 × 3600), làm tròn 5 m³/h.

Vì vậy, chọn lưu lượng thiết kế tham khảo 8–10 m³/h để có khoảng dự phòng.

Bước 3: Tính cột áp cần thiết

• Chênh cao từ đáy hố thu tầng hầm đến điểm xả: 6 m.
• Đường ống DN50 dài 30 m, 4 co, 1 van một chiều, 1 van khóa.
• Tổn thất đường ống và phụ kiện dự tính (tham khảo): 2–3 m.

H = 6 + (2–3) = 8–9 m. Chọn cột áp thiết kế khoảng 9 m để sàng lọc phương án bơm ban đầu.

Bước 4: Chọn model bơm phù hợp

Với lưu lượng thiết kế 8–10 m³/h và cột áp khoảng 9 m, phương án ưu tiên là bơm cắt rác Veratti VR-1500D 1.5 kW, điện 3 pha 380V, Qmax 29 m³/h, Hmax 19 m, họng xả 50 mm. Cột áp 9 m chỉ bằng khoảng một nửa Hmax nên bơm có dư địa làm việc. Khuyến nghị bố trí 2 máy chạy luân phiên, mỗi máy đủ đáp ứng lưu lượng thiết kế khi máy còn lại ngừng.

Nếu cột áp thực tế chỉ khoảng 7 m trở xuống, có thể cân nhắc Veratti VR-1100D 1.1 kW (3 pha 380V, Qmax 25 m³/h, Hmax 16 m) để tránh chọn công suất lớn không cần thiết.

Quan trọng: phải đối chiếu đường đặc tính Q-H của hãng để xác nhận bơm đạt 8–10 m³/h tại cột áp yêu cầu trước khi chốt.

Bảng gợi ý chọn bơm cắt rác theo quy mô

Bảng chỉ để chọn sơ bộ, không thay thế phép tính lưu lượng và cột áp.

Quy mô tham khảo	Model gợi ý	Công suất	Thông số công bố	Nguồn điện
Nhà nghỉ, khách sạn mini	Veratti VRm-1100DF	1.1 kW	Qmax 25 m³/h; Hmax 16 m; họng 50 mm; có phao	1 pha 220V
Khách sạn nhỏ, cột áp thấp	Veratti VR-750D	0.75 kW	Qmax 20 m³/h; Hmax 13 m; họng 50 mm mặt bích; không phao	3 pha 380V
Khách sạn nhỏ đến trung bình	Veratti VR-1100D	1.1 kW	Qmax 25 m³/h; Hmax 16 m; họng 50 mm; không phao	3 pha 380V
Khách sạn khoảng 40 phòng có tầng hầm	Veratti VR-1500D	1.5 kW	Qmax 29 m³/h; Hmax 19 m; họng 50 mm; không phao	3 pha 380V
Khách sạn lớn, lưu lượng cao	Veratti VR-2200D	2.2 kW	Qmax 40 m³/h; Hmax 20 m; họng 80 mm; không phao	3 pha 380V

Các sản phẩm Veratti nêu trên theo tiêu chuẩn Ý, sản xuất tại Trung Quốc, bảo hành 12 tháng. Xem thêm danh mục bơm chìm cắt rác, bơm chìm nước thải Veratti hoặc toàn bộ bơm chìm nước thải.

Lắp đặt hố thu và tủ điện cho khách sạn

Bố trí hai bơm chạy luân phiên, một bơm dự phòng

Phương án phổ biến là 1 bơm chạy, 1 bơm dự phòng, tự đổi lượt sau mỗi chu kỳ; khi mực nước lên cao hoặc bơm chính sự cố, bơm còn lại tự chạy.

Phao rời, tủ điện và khớp nối nhanh

• Phao rời: điều khiển mức tắt, mức khởi động, mức báo cao. Các model VR-750D, VR-1100D, VR-1500D và VR-2200D không kèm phao.
• Tủ điện: nên có bảo vệ quá tải, ngắn mạch, mất pha, điều khiển luân phiên và cảnh báo mực nước cao.
• Khớp nối nhanh: nâng bơm lên kiểm tra, bảo dưỡng mà không phải tháo đường ống.
• Van một chiều và van khóa: hạn chế nước chảy ngược và thuận tiện bảo trì.

Thể tích hố thu nước thải bao nhiêu là phù hợp?

Với lưu lượng bơm 8–10 m³/h, có thể khảo sát sơ bộ thể tích hữu dụng giữa mức bật và mức tắt khoảng 0,3–0,5 m³ (giá trị tham khảo). Ví dụ bơm chạy thực tế 8 m³/h, thể tích hữu dụng 0,4 m³, khi không có nước chảy vào, thời gian hút hết là: t = 0,4 ÷ 8 × 60 = 3 phút.

Hố thu cũng cần lối bảo trì, thông hơi, chống mùi và cảnh báo tràn.

Câu hỏi thường gặp

Khách sạn 40 phòng nên dùng bơm cắt rác bao nhiêu kW?

Theo ví dụ trên (8–10 m³/h, cột áp khoảng 9 m): 2 bơm VR-1500D 1.5 kW chạy luân phiên; nếu cột áp chỉ khoảng 7 m có thể khảo sát VR-1100D 1.1 kW.

Bơm cắt rác có nghiền được khăn ướt và băng vệ sinh không?

Không nên mặc định là có. Khăn ướt dai, băng vệ sinh và vật khó phân hủy vẫn có thể gây kẹt. Nên đặt thùng rác trong nhà vệ sinh và nhắc khách không xả xuống bồn cầu.

Khách sạn có cần lắp hai bơm cắt rác không?

Nên có, theo cấu hình một bơm chạy, một bơm dự phòng, đặc biệt với hố thu tầng hầm. Cách bố trí này giúp không gián đoạn thoát nước khi bảo dưỡng hoặc khi một bơm gặp sự cố.