Bơm chìm nước thải được đặt trong hố ga, bể gom để đẩy nước thải đi xa hoặc lên cao. Nếu chọn sai, bơm sẽ chạy liên tục không kịp, bị tắc rác hoặc nhanh cháy động cơ. Bài viết này hướng dẫn cách chọn bơm chìm nước thải qua 4 bước: tính lưu lượng, tính cột áp, chọn loại cánh và chọn vật liệu.
Bước 1: Tính lưu lượng cần bơm
Lưu lượng (Q, đơn vị m³/h) phải đủ để bơm hết lượng nước thải vào giờ cao điểm. Cách ước tính cho nước thải sinh hoạt:
- Lượng nước thải một ngày = số người × lượng nước thải mỗi người. Lượng nước thải sinh hoạt thường khoảng 100 – 150 lít/người/ngày, tùy loại công trình.
- Lưu lượng trung bình giờ = lượng nước thải ngày ÷ 24.
- Lưu lượng giờ cao điểm = lưu lượng trung bình × hệ số cao điểm (thường khoảng 2 – 3 với công trình nhỏ).
Ví dụ: tòa nhà 200 người, 150 lít/người/ngày. Lượng nước thải là 30 m³/ngày, trung bình 1,25 m³/h. Với hệ số cao điểm 2,5, lưu lượng giờ cao điểm khoảng 3,1 m³/h. Chọn bơm có lưu lượng làm việc khoảng 4 – 5 m³/h để có dự phòng.
Với nước mưa, nước hố móng hoặc nước thải sản xuất, lưu lượng tính theo diện tích hứng mưa hoặc theo công suất dây chuyền, nên tham khảo kỹ sư.
Bước 2: Tính cột áp
Cột áp (H, đơn vị m) là chiều cao bơm cần đẩy được, gồm:
- Chênh cao hình học: từ mực nước thấp nhất trong hố đến điểm xả cao nhất.
- Tổn thất đường ống: do ma sát trong ống, co, van. Với đường ống ngắn, ước tính thêm khoảng 10 – 20% chênh cao. Với đường ống dài hoặc nhiều co, cần tính theo chiều dài và đường kính ống.
Ví dụ: hố gom sâu 3 m, ống xả lên cao 2 m so với mặt đất, đường ống 25 m. Chênh cao 5 m, cộng tổn thất khoảng 1 – 1,5 m, cột áp cần khoảng 6 – 7 m.
Kết hợp hai bước: cần bơm khoảng 4 – 5 m³/h tại cột áp 6 – 7 m. Dò trên đường đặc tính Q – H của từng model, chọn bơm có điểm làm việc này nằm gần vùng giữa đường cong.
Bước 3: Chọn loại cánh bơm
| Loại cánh | Đặc điểm | Phù hợp |
|---|---|---|
| Cánh hở / bán hở | Cho cặn nhỏ đi qua, hiệu suất khá | Nước thải sinh hoạt ít rác, nước hố móng |
| Cánh xoáy (vortex) | Cánh lùi vào trong, chất rắn lớn đi qua khó tắc | Nước thải nhiều cặn, bùn loãng |
| Cánh cắt rác | Có lưỡi cắt nghiền rác, sợi trước khi bơm | Nước thải có rác, giấy, sợi vải, đường ống nhỏ |
Thông số quan trọng là kích thước hạt rắn tối đa bơm cho đi qua, phải lớn hơn cặn có trong nước thải. Với nước thải nhiều rác sợi, nên chọn bơm chìm cắt rác.
Bước 4: Chọn vật liệu thân bơm
- Thân gang: phổ biến, bền, giá hợp lý, phù hợp nước thải sinh hoạt thông thường.
- Thân inox: chống ăn mòn tốt hơn, phù hợp nước thải có tính axit, kiềm nhẹ, nước thải thực phẩm hoặc nơi yêu cầu vệ sinh. Ví dụ dòng bơm chìm nước thải Beluno có các model thân inox.
Các thương hiệu tại Động Lực
- Bơm chìm nước thải Veratti: dải model rộng, giá hợp lý.
- Bơm chìm nước thải ShowFou: công nghệ Đài Loan, chuyên nước thải.
- Pentax, Ebara, Mastra: thương hiệu quốc tế cho công trình yêu cầu cao.
Lưu ý lắp đặt
- Lắp phao điện hoặc cảm biến mức để bơm tự bật/tắt, không để bơm chạy khô.
- Mực nước tắt bơm phải đủ ngập phần động cơ (hoặc theo hướng dẫn nhà sản xuất) để động cơ được làm mát.
- Với hố gom lớn hoặc công trình quan trọng, nên lắp 2 bơm chạy luân phiên và dùng khớp nối tự động để dễ kéo bơm lên bảo trì.
- Lắp van một chiều và van khóa trên đường đẩy.
- Định kỳ kiểm tra dầu buồng phớt, vệ sinh cánh bơm và rổ chắn rác.
Câu hỏi thường gặp
Bơm nước thải chạy liên tục không ngắt là do đâu?
Có thể do bơm nhỏ hơn lượng nước chảy về, phao bị kẹt, van một chiều hỏng làm nước chảy ngược về hố, hoặc cánh bơm bị mòn, tắc làm giảm lưu lượng.
Có dùng bơm nước sạch để bơm nước thải được không?
Không nên. Bơm nước sạch có khe cánh hẹp, dễ tắc và hỏng phớt khi bơm nước có cặn rác.
Cần tư vấn chọn bơm chìm nước thải?
Gửi cho Động Lực kích thước hố gom, chiều cao và khoảng cách cần đẩy, loại nước thải, kỹ sư sẽ tính toán và đề xuất model trong danh mục bơm chìm nước thải phù hợp nhất.
Hotline/Zalo: 08 2222 86 24 (Mr Minh)
